Günlük Satırlar Yazılar

Güç, Toplumsal Düzen ve Siyaset: İktidarın Dinamikleri Siyaset bilimi, insan toplumlarının evrimsel olarak en karmaşık alanlarından birini inceler: iktidar ve onun oluşturduğu toplumsal düzen. İnsanlar, tarihsel olarak yalnızca birbirleriyle değil, aynı zamanda bu ilişkilerin nasıl şekillendiğini ve nasıl yeniden üretildiğini anlamaya çalışarak da var olmuşlardır. Peki, toplumları şekillendiren bu gücün temelleri nedir? İktidar, her an her yerde var olan bir olgu mudur, yoksa sadece belirli kurumlar ve ideolojiler aracılığıyla mı meşruiyet kazanır? İktidarın ve güç ilişkilerinin toplumdaki yeri, sadece devrimci düşünürlerin değil, günlük hayatın her anında hepimizin karşılaştığı bir sorudur. Gücün kaynağı, kimlerin hangi mekanizmalarla bu gücü kullanabileceği ve bu…

Pasif Aktif Farkı Nedir? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Açısından Bir Bakış Pasif ve Aktif: Bir Dilbilgisi Meselesi mi, Toplumsal Bir Gerçeklik mi? Günlük hayatta sıkça karşılaştığımız bir kavramdır “pasif” ve “aktif.” Özellikle dil derslerinde bu terimler çokça kullanılır; bir cümlenin hangi öznesi etkin, hangisi pasif? Ama pasif aktif farkı, sadece dilbilgisel bir mesele değil. Sokakta, işyerinde ve sosyal hayatta karşımıza çıkan pasif ve aktif yaklaşımlar, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet gibi kavramlarla ne kadar iç içe olduğunu düşündükçe, bu farkın anlamı daha da derinleşiyor. İstanbul gibi büyük bir şehirde, toplumsal cinsiyetin ve sosyal adaletin etrafında şekillenen ilişkilerde…

Osmanlı’nın 2 Başkenti Neresi? İstanbul’da yaşıyorum. Sabah ofise giderken, trafik sıkışıklığının tam ortasında, her zamanki gibi aklımda bir sürü düşünce var. Her sabah aynı sokaklardan geçiyorum, fakat bir şekilde her defasında bambaşka bir şey hissediyorum. Bir gün, İstanbul’un geçmişi üzerine düşündüğümde aklıma takıldı: Osmanlı’nın iki başkenti nerelerdi? Evet, doğru duydunuz. Bir değil, iki başkent… Neden diye merak ettim, hem de çok. Nasıl iki başkent olabilir? Hangi sebeplerle? Kafamda soru işaretleri oluşmaya başladı. Gelin, bu iki başkent meselesine birlikte bakalım. Osmanlı’nın İlk Başkenti: Bursa İstanbul’a her gün geçtiğim o yolları düşündüğümde, bir zamanlar Osmanlı İmparatorluğu’nun ilk başkentinin Bursa olduğunu hatırlıyorum. Bursa,…

Üzengi Kemik Nerede Bulunur? Düşünsenize, birkaç bin yıl öncesine, eski çağlara gitmek mümkün olsa ve bir zamanlar dünyanın dört bir köşesinde hüküm süren, farklı kültürlerden insanlar arasında bir bağlantı kuracak bir öğe bulmak mümkün olsa… İşte o öğelerden biri, binlerce yıl önce insan yapısının temel parçalarından biri olarak karşımıza çıkan üzengi kemik. Bu kemik, belki de bugün sadece tarih kitaplarında gördüğümüz bir isim olarak kalmış olabilir. Ama acaba gerçekten ne kadar önemli ve nerelerde karşımıza çıkıyor? Şimdi, hep birlikte “Üzengi kemik nerede bulunur?” sorusunun derinliklerine inelim. Üzengi Kemik Nedir? Üzengi kemiği, insan vücudunda yer alan ve kulağa oldukça ilginç gelen…

Viran Hangi Dilde? Antropolojik Bir Bakış Dünyanın dört bir yanındaki kültürler, binlerce yıl süren etkileşimler, göçler ve yerleşimler aracılığıyla farklı diller, gelenekler ve ritüellerin harmanlandığı benzersiz topluluklar yaratmıştır. Her bir kültür, dünyayı algılayış biçimi, değerleri, sembolizm anlayışı ve kimlik yapılarını anlamak açısından farklı açılardan bir pencere sunar. Peki ya dil? Dil, kültürün özüdür ve bu öz, bir toplumun kimliğini, sosyal yapısını ve dünya görüşünü şekillendirir. Ama bir şey daha vardır: “Viran hangi dilde?” sorusu, bizi yalnızca dilin kendisiyle değil, aynı zamanda kültürlerin içsel çeşitliliğiyle yüzleştirir. Bu yazıda, dil ve kültürün birbirini nasıl dönüştürdüğüne dair antropolojik bir keşfe çıkacağız. Viran: Bir…

Günde Kaç Kez Sıçmak Sağlıklı? Bazen hayatın içinde öyle küçük ama önemli sorular vardır ki, onları fark edene kadar derin bir rahatlamayla içsel bir huzur buluruz. Bugün size, benim için bir dönüm noktası olan, basit ama derin bir sorudan bahsedeceğim: “Günde kaç kez sıçmak sağlıklı?” Evet, belki de çoğumuzun utanarak gülümsediği bu soru, aslında çok daha fazlasını anlatıyor. Herkesin rahatça konuşmadığı ama bir şekilde hepimizin kafasında dönüp duran o bir “insanlık hali” var ya, işte ona dair. O Gün, O An… Kayseri’de sıradan bir sabah… Yani, sabahlarım genelde pek de sıradan sayılmaz. Sabahları uyanınca, pencerenin kenarına oturur, çayımla birlikte günün…

Dünyanın En Büyük 2 Pazarı Nerede? Dünyanın en büyük 2 pazarı nerede diye sormak, aslında hem ekonomik hem de kültürel anlamda büyük bir soru işareti yaratıyor. “Büyük pazar” deyince, kimine göre bu demek oluyor ki, para orada; kimine göre de bu, nüfusun kalabalık olduğu yer demek. Peki, hangisi gerçekten dünyanın en büyük pazarlarını oluşturuyor? Hadi bir bakalım. Klasik cevaplardan biri kesinlikle “Çin ve Amerika” olur. Ama bu kadar basit değil. Çin ve Amerika’nın büyüklüğü ne kadar doğal, ne kadar sürdürülebilir? Yoksa bu pazarlar sadece varlıklarını büyük nüfuslarına ve ekonomik güçlerine mi borçlu? Sorular artıyor ve konuyu ele alırken güçlü ve…

Hedefe Giden Yolda Her Şey Mübâhtır: Pedagojik Bir Bakış Giriş: Öğrenmenin Dönüştürücü Gücü Bir çocuğun bir kavramı ilk kez anlamaya başladığı an, öğretmenin bir öğrencisinin en büyük potansiyeline ulaşmaya yöneldiği an, eğitim sürecinin dönüştürücü gücünü yansıtan anlardan sadece birkaçıdır. Eğitim, hem bireylerin hem de toplumların gelişiminde kritik bir rol oynar. Ama bazen, bu süreçte karşılaşılan etik sorular, öğrenme ve öğretme yollarının ne kadar karmaşık ve çok boyutlu olduğuna işaret eder. Sıklıkla, “Hedefe giden yolda her şey mübahtır” şeklindeki bir ifadeye denk geliriz. Bu tür ifadeler, öğretim ve öğrenme süreçlerini hem pedagojik hem de etik açıdan incelememizi gerektirir. Peki, gerçekten her…

Ersa Saat Ürünleri Orijinal Mi? Bir Antropolojik Perspektif Farklı kültürler, hayata bakış açılarımızı, değerlerimizi ve kimliklerimizi şekillendirir. İnsanın kültürler arası yolculukları, bazen en beklenmedik yerlerde karşılaştığımız bir ürün ya da deneyimle başlar. Mesela, bir Ersa Saat… Orijinal mi, sahte mi? Bu soruya cevap ararken, sadece bir ürünün otantikliği değil, aynı zamanda içinde var olduğu kültürel, ekonomik ve toplumsal bağlam da önemli hale gelir. Her ne kadar bir saat gibi günlük yaşamda sıkça karşılaşılan nesneler, evrensel bir değeri simgelese de, bu tür ürünlerin anlamı ve geçerliliği kültürler arası farklılıklar gösterir. Ersa Saat gibi markaların orijinalliği konusunu ele alırken, bir nesnenin ne…

Bingöl Kışın Soğuk Mu? Toplumsal Bir Perspektiften Bakış Kış mevsimi geldiğinde, hava sıcaklıkları, günlük yaşamın her alanını etkileyen bir faktöre dönüşür. Ancak, soğuk sadece fiziksel bir durum değildir; aynı zamanda toplumsal yapılar, normlar ve bireylerin yaşam biçimlerinin de bir yansımasıdır. Bingöl gibi bir şehirde kış, sadece termometreyle ölçülen bir soğukluk değil, toplumsal yapıların, cinsiyet rollerinin, kültürel pratiklerin ve güç ilişkilerinin etkilediği bir deneyim haline gelir. Bu yazıda, Bingöl kışının soğukluğuna, toplumsal bağlamda yaklaşacak ve bu soğukluğun insanlar üzerindeki etkilerini anlamaya çalışacağım. Kışın Soğuk Olması: Temel Kavramlar ve Sıcaklık Algısı Bingöl’ün kışı, coğrafi olarak, Türkiye’nin doğusunda, yüksek rakımlı bir bölgede yer…